Vastgeroeste praktijken vertragen het verduurzamen van de bouwsector, ziet professor en antropoloog Alfons van Marrewijk. "De ambities zijn heel hoog maar als je de praktijken in een circulair bouwproces tegen het licht houdt, blijft er nu heel weinig van over." Het moet anders in 2023. Toch zijn er lichtpuntjes voor het nieuwe jaar.
Een ligger van hier, een landhoofd van daar, en voor je het weet heb je een nieuw viaduct in elkaar. Zo makkelijk kan circulair bouwen zijn volgens samenwerkende ingenieurs en bouwers. Maar de werkelijkheid is weerbarstig. Soms struikel je op de weg naar een 100 procent circulaire infrasector over ouderwetse contracten en dooddoeners van innovatieschuwe beheerders. "We worstelen nog met het aantonen dat een circulair product gelijkwaardig is."
Grondstoffen delf je niet, die hergebruik je! Dat is de grote droom van Madaster, het kadaster voor materialen en producten. Bouwmaterialen vastleggen in een paspoort en recyclen moet het uitgangspunt zijn. Het concept slaat aan. Madaster, gestart in Amsterdam, is nu ook actief in België, Noorwegen, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Wat kost zo'n materialenpaspoort?
Vanaf 2023 gaat het Rijksvastgoedbedrijf alle renovaties, nieuwbouw en sloopprojecten circulair aanbesteden. Dat betekent punten voor aannemers die zo min mogelijk nieuwe bouwmaterialen en zo veel mogelijk herbruikbare of biobased materialen inzetten, en hergebruiken wat er al zit in de panden in beheer van het Rijk.
In een tijd waarin veel huishoudens zich zorgen maken over de stijgende energieprijzen hebben de bewoners van twee zeer duurzame en energiezuinige nieuwbouwflats van BrabantWonen daar geen last van. Wie in de Guido of Albrecht woont in de Gestelse Buurt in Den Bosch betaalt in een standaardwoning een maandelijks voorschot van 20 euro voor warm tapwater en 15 euro voor verwarming en koeling. In een kleinere woning ligt dat laatste bedrag 2,50 euro lager.
Deze zomer reed ik met het gezin over de Balkan. Van het groene Slovenië, naar de azuurblauwe zee van Kroatië, langs de spectaculaire bergen van Montenegro en de culturele stadjes in Albanië. De volgende vraag kwam bij mij op: 'Zijn deze uitgestrekte landen, met al die bergen en natuurschoon, eigenlijk een soort van compensatie voor ons dichtbevolkte en geïndustrialiseerde land?'
De Omgevingswet pakt duur uit voor puinbrekers, slopers en recyclebedrijven. "Zoals het er nu staat moeten alle bedrijven met installaties op vaste locaties overkapt worden. Dat is onnodig en bedreigt de recycle-industrie en de circulaire ambities van het kabinet."
Nederland koerst op een volledig circulaire economie in 2050. We recyclen al heel veel. Slopen noemen we inmiddels oogsten. We proberen zoveel mogelijk materialen uit sloopprojecten te winnen en terug te plaatsen in de nieuwbouw. Bij materiaalhergebruik stuiten we op veel problemen. Wat moet er veranderen om onze afvalketen honderd procent sluitend te krijgen?
Wederom overschrijdt een asfaltcentrale van AsfaltNu (Heijmans en BAM) de grenzen voor de uitstoot van benzeen en andere schadelijke stoffen. Uit nieuwe metingen blijkt ook dat andere asfaltcentrales die meer dan een jaar geleden al in overtreding waren, nog geen winst hebben geboekt. In totaal moeten minstens twintig centrales straks voor minder uitstoot van schadelijke stoffen uit hun schoorsteen zorgen.
Het mausoleum van de Albanese dictator Enver Hoxha ondergaat onder Nederlandse leiding een totale metamorfose. MVRDV gooit de Piramide van Tirana open en maakt er een innovatiehub voor de jeugd van. "Dit wordt het meest openbare en democratische gebouw van dit land."
