Verduurzaming van bestaande gebouwen vraagt steeds vaker om meer dan een keuze voor een warmtepomp. Zeker bij appartementen en andere collectieve gebouwen komen ruimtegebrek, bestaande infrastructuur en beperkte netcapaciteit samen. De oplossing ligt dan in het slim combineren van technieken binnen één energiesysteem.

Zo'n dertien jaar geleden begon Frank van Loo met het verduurzamen van zijn jarenzeventigwoning. Inmiddels is zijn huis volledig van het gas af, waarbij met een warmtepompboiler een eerste stap werd gezet. Met een slimme ingreep wordt die 's zomers ook gebruikt om te koelen. Daarna volgde een warmtepomp en als laatste een elektrische cv-ketel. Maar die hoeft nauwelijks bij te springen.

Vereniging Eigen Huis opent vandaag een meldpunt voor huiseigenaren die zich onder druk gezet, misleid of onvoldoende geïnformeerd voelen bij de verkoop van verduurzamingsproducten en -diensten. De reden is dat de vereniging steeds meer signalen over agressieve en misleidende verkooppraktijken ontvangt. Onder meer bij thuisbatterijen, warmtepompen, zonnepanelen en isolatie.

"Door de voorgenomen aanpassingen aan de ISDE-subsidie dreigt de subsidie-intensiteit voor all-electric warmtepompen tot 18 procent te zakken. En dat terwijl we achterlopen op het overheidsbeleid zoals vastgelegd in de Klimaatwet." Dat stelt Andries van Wijhe van DeWarmte die hier tekst en uitleg geeft.

Je levert een mooie warmtepomp op. De installatie draait stil, de COP is netjes, de klant is tevreden bij de oplevering. Er is geïnvesteerd in een goed systeem, er is samen nagedacht over comfort en instellingen. Een paar maanden later krijg je een mail of een telefoontje: de energierekening valt tegen. De klant vraagt zich af waarom hij zoveel moeite heeft gedaan als de besparing zo laag lijkt. Jij weet dat de installatie goed is. Maar ergens tussen techniek en energierekening gaat het mis. Heel vaak is dat bij het energiecontract.

Normeren, maar ook subsidiëren, consistent beleid voeren, het stimuleren van wijkinitiatieven en zorgen dat iedereen kan meedoen. Dat zijn de belangrijkste adviezen van de SER aan de regering en het parlement met betrekking tot de verduurzaming van huishoudens en kleine ondernemers.

Nederlandse huiseigenaren willen graag verduurzamen en wordt hierin vooral gedreven door kostenbesparing, zo blijkt uit onderzoek van ING. Echter, onzekerheid over de overheidsaanpak heeft hierbij een remmende werking. Ook hoge kosten en lange terugverdientijd blijken barrières. Een ruime meerderheid vindt dat de overheid te weinig doet om verduurzaming van woningen te stimuleren en bijna de helft stelt hierdoor investeringen uit.

Met de aangekondigde normering oftewel verplichting van hybride warmtepompen in 2029, zal de vraag hiernaar een forse boost krijgen. Al eerder werd een normering aangekondigd, maar het vorige kabinet zette daar weer een streep door. Investeringen van fabrikanten en installateurs bleken voor niets te zijn. Ook Remeha werd hierdoor benadeeld. In een interview gaat Rick Bruins van dit bedrijf in op de nieuwe ontwikkelingen.

Bij het verduurzamen van utiliteitsgebouwen met een warmtepomp is de netaansluiting steeds vaker de beperkende factor. Toch zijn er mogelijkheden om projecten te realiseren, stelt Gaston Plante van Remeha. Hij geeft vier oplossingen.

Waar geen warmtenet komt, worden slimme hybride warmtepompen in woningen vanaf 2029 verplicht. Dit staat in het coalitieakkoord 'Aan de slag' dat D66, de VVD en het CDA op 30 januari 2026 presenteerden. Ze willen volop inzetten op warmtenetten en geven het aanpakken van netcongestie de hoogste prioriteit. Ook willen ze werk maken van het verduurzamen van woningen.